Tạo tác động xã hội bền vững với doanh nghiệp xã hội - Hồ Thái Bình

Trong thập kỷ vừa qua, nhận thức của con người về những tác động của xã hội và môi trường đã có nhiều chuyển biến tích cực. Tuy nhiên, so với mặt bằng chung trên toàn cầu thì Việt Nam vẫn đang bị tụt lại so với các nước phát triển. Đây không phải là vấn đề về nhận thức hay quan niệm của người Việt, mà là do tính chất của hoạt động thương mại. Trong khi mục đích lớn của doanh nghiệp là thu được lợi nhuận, thì mục đích của công tác xã hội, thiện nguyện là để cống hiến và đóng góp vào việc giải quyết các vấn đề chung của cộng đồng. Vì vậy, việc tìm ra được một “phương pháp kép”, để doanh nghiệp có thể kết hợp được cùng lúc hai công việc: thu vào lợi nhuận và tạo ra ảnh hưởng tốt cho xã hội là vô cùng khó, thậm chí được xem là một điều bất khả thi. Vậy ta phải làm cách nào để có thể vừa tạo ra các tác động xã hội, môi trường tích cực mà vẫn giữ được tính bền vững trong hoạt động của công ty và tổ chức?

Hồ Thái Bình, Giám Đốc của Survival Skills Vietnam (SSVN) – một tổ chức được thành lập với mục đích nâng cao nhận thức về kỹ năng sinh tồn thông qua những kiến thức cơ bản về Sơ Cấp Cứu. Sinh ra và lớn lên tại Vũng Tàu, Bình sống trong một khu dân cư khá phức tạp, anh từng chứng kiến nhiều học sinh cầm mã tấu đánh nhau và vô vàn những cảnh tượng tệ nạn, bạo lực khác. Vì hoàn cảnh này, mẹ đã hạn chế không cho anh ra đường. Dành phần lớn thời gian ở nhà, anh thường theo dõi các kênh truyền hình khoa học như Discovery, National Geography, Animal Planet. 

Nhờ chúng mà anh được mở mang tầm mắt về những vấn đề lớn trên thế giới như nạn đói, nạn tuyệt chủng, biến đổi khí hậu, hay nạn ăn thịt rừng. Đây chính là động lực đầu tiên thúc đẩy anh tham gia vào những hoạt động xã hội. Khi còn học cấp 3, anh Bình thường cố gắng thuyết phục bạn bè di chuyển bằng những phương tiện công cộng như xe buýt, hoặc dùng xe đạp để giảm thiểu lượng khói thải gây ô nhiễm môi trường. Nhưng lúc đó, như con cừu đen lọt thỏm giữa bầy cừu trắng, anh cảm thấy lạc loài vì không ai hiểu được ý mình và cũng chẳng ai buồn làm theo. 

Cho đến sau khi tốt nghiệp cấp 3, Bình đã đến với đại học RMIT, một môi trường với nhiều tư tưởng cởi mở, nơi anh gặp được những người bạn có cùng quan điểm với mình. Anh đã cùng họ thành lập câu lạc bộ môi trường và đã tạo ra một bước đột phá, đem lại một thay đổi lớn mang tính hệ thống và bền vững ngay tại RMIT. Sau 2 năm hoạt động, câu lạc bộ của anh đã thúc đẩy RMIT chuyển sang sử dụng vật liệu giấy thay vì bao nylon, đồng thời lắp đặt các thùng phân loại rác trong khuôn viên trường. Về sau, Bình theo đuổi đam mê lấy bằng thạc sĩ chuyên ngành tài chính ở Úc và vẫn tích cực tham gia hoạt động Environment Collective của trường. 

Lấy cảm hứng từ bài luận án về thuế carbon của môn học tự chọn, sau khi hoàn thành khóa học thạc sĩ, anh đã quyết định quay về Vũng Tàu và làm việc cho bộ “Quản Lý Công Nghiệp” trong 5 năm tới để tạo ra những thay đổi cho xã hội bằng cách tham gia vào lĩnh vực quản lý của nhà nước. Trong khoảng thời gian này, anh vô tình biết đến Survival Skill Việt Nam và quyết định tham gia đồng hành. Nhờ đó, anh mới bắt đầu thật sự hiểu được tầm quan trọng, sự thiết yếu của sơ cấp cứu trong đời sống của chúng ta. Hàng năm, thế giới mất đi rất nhiều mạng người trong những tình huống hoàn toàn có thể cứu được nếu như được sơ cấp cứu kịp thời. Trước đó, anh đã gặp khó khăn để tìm được một ứng dụng trên điện thoại chứa các thông tin ngắn gọn dễ hiểu về sơ cứu. Vì cảm phục ý tưởng của hai nhà sáng lập từ Survival Skills Vietnam, anh đã ngỏ lời giúp tổ chức xây dựng một ứng dụng với nội dung sơ cấp cứu dễ hiểu, dễ sử dụng cho người Việt Nam, để kiến thức quan trọng này có thể đến với được nhiều người hơn.

Cứ thế vào mỗi tối, sau khi hoàn thành công việc chính, anh đã tự mày mò ngồi với các dòng code để xây dựng chiếc app Survival Skills với kỹ năng coding tự học của mình. 

Ở Việt Nam, những quan niệm lệch lạc về sơ cấp cứu vẫn còn tồn tại rất nhiều. Đầu tiên, sơ cấp cứu là những thao tác vô cùng đơn giản mà ai cũng có thể làm được, không nhất thiết phải là người có chuyên môn y tế. Việc sơ cứu của chúng ta là giúp cho tình trạng của nạn nhân không trở nên xấu đi, còn việc cứu sống là việc của bác sĩ. Thứ hai, trừ khi bạn cố tình làm hại người khác, bạn sẽ không phải chịu trách nhiệm khi có chuyện xấu ngoài ý muốn xảy ra trong quá trình sơ cấp cứu cho người đang gặp nạn. Thứ ba, bạn sẽ không phải thanh toán bất cứ khoản viện phí nào của nạn nhân hay phí thuê bao điện thoại khi gọi 115. Thứ tư, không nên trách những người không đến giúp vì nguyên tắc thứ 2 của sơ cấp cứu là phải đảm bảo được sự an toàn cho bản thân. Ngoài ra, trong tình huống khẩn cấp, những người không được qua đào tạo huấn luyện, chưa được chuẩn bị tinh thần thường dễ rơi vào trạng thái choáng váng và bối rối, không biết nên làm gì và khó bình tĩnh để suy nghĩ logic được. Và cuối cùng, hiểu biết về sơ cấp cứu không chỉ có thể giúp bạn cứu sống người thân gia đình, những người xung quanh bạn mà còn có thể cứu chính bản thân bạn nữa. Trong trường hợp bạn gặp tai nạn, thì bạn có thể tự sơ cứu cho mình hoặc hướng dẫn người khác làm trong trường hợp bạn vẫn còn tỉnh táo. 

Sau rất nhiều hoạt động cộng đồng sôi nổi khác nhau, đến khi tìm được Survival Skills Vietnam, Bình cảm thấy bản thân nhẹ nhõm, thoải mái hơn khi không còn phải làm việc ngày đêm để cố gắng duy trì cả hai thứ: công việc ăn lương và hoạt động cộng đồng. Thay vào đó, anh đã tự tìm thấy một mô hình phù hợp cho bản thân, nơi mà anh vừa thúc đẩy sự phát triển của các hoạt động xã hội, tạo tác động tích cực cho cộng đồng, vừa có thể tạo ra thu nhập bền vững cho doanh nghiệp của mình. Với những bạn trẻ muốn đi theo con đường này, anh Bình chia sẻ, bạn không cần nhất thiết phải hy sinh tài chính để đóng góp cho các hoạt động cộng đồng, tuy rằng tìm ra được điểm giao nhau giữa lợi nhuận bền vững và phát triển xã hội là một hành trình không dễ dàng, nhưng chúng ta vẫn nên tiếp tục, không ngừng thử và trải nghiệm, biết đâu, không những bạn lại đạt được thành quả ngoài mong đợi mà còn tìm được con đường mà bản thân thấy hạnh phúc. 

Bạn có thể nghe lại toàn bộ câu chuyện trải nghiệm này của Sen trên podcast Dear Our Community tại đây: https://dearourcommunity.com/podcast/esp-5-tim-kiem-con-duong-ben-vung-tai-chinh-va-tac-dong-xa-hoi-lau-dai-ho-thai-binh/

Tác giả: Minh Cao

Hiệu đính: Võ Ngọc Tuyền

Share

Ngôn ngữ và khoảng cách thế hệ từ góc nhìn một nhà báo trẻ - Sen Nguyễn

Sen đến với sự nghiệp báo chí một cách rất tình cờ. Sau khi hoàn thành chương trình cấp 3, Sen từng được bố khuyên rằng nên chọn ngành báo chí hoặc công an để có thể dễ dàng tìm được việc làm nhờ vào mối quan hệ của bố. Vì không muốn dựa dẫm vào bố mẹ, Sen quyết định chọn ngành ngôn ngữ học khi đạt được học bổng du học ở Hàn Quốc. Trong thời gian học ở trường, Sen có duyên gặp người bạn cùng lớp là biên tập viên của một tạp chí tiếng Anh cho trường, ấn tượng với trình độ tiếng Anh của Sen nên đã mời Sen viết cho tòa soạn trong vai trò thực tập viên. Sen đâu ngờ chính cơ hội bất ngờ lại này khiến Sen vô tình bước chân vào nghề làm báo. 

Có thể nói, Sen là một trong số ít những nhà báo người Việt viết báo bằng tiếng Anh, đặc biệt lại viết về chủ đề xã hội, môi trường ở Việt Nam. Chính nhờ sự tò mò, ham muốn học hỏi và am hiểu về văn hoá của cộng đồng địa phương, Sen tin mình có thể mang lại sự khác biệt với những nhà báo ngoại quốc viết về Việt Nam khác – những người có lẽ không thể rành rẽ hoàn toàn về tiếng nói, văn hoá, góc nhìn đa dạng và nhiều sắc màu từ những cộng đồng người dân tại Việt Nam. Cũng nhờ thế, Sen có thể dễ dàng truyền tải được những vấn đề, câu chuyện từ quê hương mình đến với độc giả toàn cầu mà không hề làm phai nhòa màu sắc đặc trưng của địa phương.

Tuy với khả năng ngôn ngữ tiếng Anh rất tốt, một điều thú vị là Sen chưa bao giờ đi đến một quốc gia nói tiếng Anh ở phương Tây nào, bên ngoài thời gian đi học ở Hàn Quốc. Có nhiều người lầm tưởng Sen là Việt Kiều đang viết báo tiếng Anh, những nhận định như thế là một áp lực không nhỏ khiến Sen càng không ngừng phải cố gắng để nâng cao cách sử dụng ngôn ngữ, chất lượng bài viết của mình từng ngày. 

Sen cho rằng, mỗi người chúng ta có những cách thể hiện bản thân, bày tỏ cảm xúc khác nhau thông qua ngôn ngữ. Đối với Sen, việc bộc lộ cảm xúc bằng tiếng Anh thì dễ hơn tiếng Việt. Không phải là vì tiếng Việt ta ít từ ngữ biểu đạt cảm xúc, mà là vì chính trải nghiệm của Sen từ nhỏ được dạy tiếng Việt ở trường. Khi còn đi học, Sen cảm giác mình bị gò bó trong những bài văn mẫu tiếng Việt, những dàn ý, cấu trúc bài được dựng sẵn, buộc mình phải tuân thủ theo. Chính việc này đã thu hẹp khả năng sáng tạo và diễn đạt ý tưởng, suy nghĩ bằng tiếng Việt của Sen. Ngược lại, Tiếng Anh cho phép Sen có thể tự do tư duy và biểu đạt cảm nghĩ của chính mình. 

Nhưng trớ trêu rằng, chính điều này lại khiến Sen khó biểu lộ tâm tư, nguyện vọng với bố mẹ của mình, những người không thể trao đổi với Sen bằng thứ ngôn ngữ mà Sen cảm thấy tự do nhất. Kể cả mong muốn tâm sự với bà ngoại – người phụ nữ kiên cường nuôi lớn 7 người con trong thời chiến, người mà Sen vô cùng ngưỡng mộ – để hỏi han về quá khứ và lịch sử gia đình mình. Sen sợ rằng, cách diễn đạt ngôn ngữ không phù hợp có thể vô tình làm tổn thương bà mình khi nhắc lại quá khứ đau buồn. 

Đối với Sen, đây là một nghịch cảnh. Bởi bố mẹ của Sen đã dốc hết sức mình hỗ trợ Sen trong việc học tiếng Anh, để cho Sen cơ hội giáo dục tốt hơn, có cuộc sống tốt hơn thế hệ của bố mẹ. Những nỗ lực ấy đã đưa đến thành quả là sự nghiệp mà Sen có được ngày hôm nay – là trái ngọt trên cành cây xanh tốt nhờ sự cố gắng của cả gia đình, nhưng có lẽ bố mẹ Sen sẽ không thể nào tận mình nếm được những trái ngọt ấy – có thể đọc và hiểu những bài viết trên báo của Sen, vì họ không hiểu được tiếng Anh. 

Khoảng cách thế hệ không phải là đề tài mới, đặc biệt khoảng cách này càng lớn giữa những thế hệ từng trải qua chiến tranh và thế hệ chưa bao giờ biết chiến tranh là gì. Chính trải nghiệm rất khác biệt đó sẽ tạo ra những mong ước, góc nhìn rất khác nhau của chính những người sống chung trong một gia đình. Nếu chúng ta không bắt đầu tìm cách thu hẹp khoảng cách này từ bây giờ, thì sự đứt gãy kết nối giữa các thế hệ sẽ chắc chắn diễn ra và rồi sẽ lập lại với chính chúng ta và thế hệ con cháu ta sau này. 

Bạn có thể nghe lại toàn bộ câu chuyện trải nghiệm này của Sen trên podcast Dear Our Community tại đây: https://dearourcommunity.com/podcast/esp-4-ngon-ngu-lam-bao-va-khoang-cach-the-he-sen-nguyen/

Để đọc những bài viết của Sen trên các báo, vào trang này. 

 

Tác giả: Minh Cao

Hiệu đính: Võ Ngọc Tuyền

Share

Văn hoá nghệ thuật nhìn từ thế hệ trẻ - Khoa Chim

Toàn cầu hoá đã mang đến nhiều thay đổi tích cực cho xã hội, từ những ca khúc Kpop đình đám đến những bộ phim Hollywood bom tấn, thậm chí cả thiết bị di động bạn đang dùng để đọc bài viết này. Hẳn là ai cũng yêu thích những tiện nghi thấm đậm nét phương Tây. Những thứ đã và đang làm cho cuộc sống của chúng ta tốt hơn mỗi ngày. Nhưng đằng sau những hào nhoáng thì có vẻ như đang có một thứ dần phai nhoà theo thời gian. Đó chính là bản sắc văn hoá của chính đất nước chúng ta.

Trần Lê Trọng Nghĩa, có biệt danh là Khoa Chim, đồng sáng lập của Vietnamme một tổ chức nghệ thuật cộng đồng đem đến cho giới trẻ một cái nhìn mới mẻ, hiện đại về văn hoá nghệ thuật Việt Nam.

Với Khoa và những người bạn đồng hành, Khoa cảm thấy văn hoá nghệ thuật phần nào đó giúp nâng đỡ tâm hồn. Còn đối với những bạn trẻ trong ngành sáng tạo như Khoa, một sự thấu hiểu sâu đậm về lịch sử và văn hoá nghệ thuật Việt Nam là một kho cảm hứng dồi dào có thể giúp họ phát triển không chỉ ở thị trường Việt Nam mà còn ở sân chơi quốc tế. Thông qua đó, có thể đồng thời gìn giữ, tôn vinh nét đẹp đầy màu sắc của nền văn hoá Việt Nam.

Văn hoá nghệ thuật là một ngành cần rất nhiều kiến thức chuyên môn, cho nên hiếm khi có người lựa chọn theo đuổi nó. Riêng Khoa, trước khi thành lập Vietnamme bạn chưa hề có kinh nghiệm làm việc trong mảng văn hoá nghệ thuật nhưng bằng cách nào đó, Khoa vẫn tìm được sự thành công. Bạn cho biết, là một tay ngang trong ngành thì có rất nhiều khó khăn mà bạn ấy phải đối mặt, nhưng nó vẫn có nhiều ưu điểm khác. Khoa có thể tiếp cận chủ đề với một cái nhìn hoàn toàn mới mẻ và hơn nữa, bạn ấy cũng có thể vận dụng những kiến thức từ các ngành khác để phát triển chúng thêm. Bên cạnh đó, Khoa cũng luôn chủ động tìm kiếm sự trợ giúp từ những người bạn và những người đi trước có chiều sâu về kiến thức hơn.

Vốn là một người yêu thử thách, Khoa xem công việc ở Vietnamme như một bài toán khó mà chính Khoa muốn tìm lời giải cho bài toán này. Làm thế nào để truyền tải được thông điệp một cách chỉn chu cũng như hạn chế được các vấn đề nhạy cảm trong văn hóa nghệ thuật.

Khoachim Photo

Khoa chọn giới trẻ là mục tiêu của Vietnamme vì Khoa tin rằng thế hệ trẻ chính là tương lai của đất nước chúng ta. Bạn cho rằng, với thế hệ của mình thì vẫn đang thiếu những người truyền đạt văn hoá nghệ thuật một cách văn minh và tử tế như các thế hệ đi trước. Hơn nữa, Khoa chọn giới trẻ vì họ cũng chính là thế hệ của Khoa, chúng giúp Khoa có thể thấu hiểu những đặc tính, hành vi và suy nghĩ của cộng đồng này và có thể tự tin để tác động đến các bạn đồng trang lứa một cách tích cực. 

 

Đôi khi, những người làm sáng tạo và làm văn hoá nghệ thuật thường có định kiến là chỉ hoạt động trên những yếu tố về cảm xúc và tinh thần. Nhưng thực chất, họ có thể ảnh hưởng các yếu tố khác như văn hoá, xã hội, chính trị một cách mạnh mẽ. Khoa trăn trở rằng xã hội thường đề cao sự sáng tạo quá nhiều đối với sự thành công trong lĩnh vực này, trong khi đó, những yếu tố khác như sự kiên trì, cần mẫn cũng không kém phần quan trọng. 

Đối với Khoa, giới trẻ chúng ta đang sống trong một xã hội có đầy ắp sự lựa chọn. Việc chúng ta chọn làm gì hoặc là ai không quan trọng, điều quan trọng là bạn hạnh phúc về sự lựa chọn của mình để có thể trở thành phiên bản tốt nhất của bản thân. Như vậy, dù chỉ là một cá nhân đơn lẻ cũng có thể tạo tác động tích cực đến xã hội.

Bạn có thể nghe lại toàn bộ câu chuyện trải nghiệm này của Khoa Chim trên podcast Dear Our Community tại đây: https://dearourcommunity.com/podcast/esp-2-van-hoa-viet-nam-tu-the-he-tre-khoa-chim/

 

Tác giả: Minh Cao

Hiệu đính: Võ Ngọc Tuyền

Share

Phân biệt chủng tộc giảm đi khi chúng ta lắng nghe nhau - Vũ Thị Thanh Vân

Tình trạng phân biệt đối xử với cộng đồng người châu Á ở các nước phương Tây đã gia tăng trong những năm gần đây và Covid-19 đã đẩy con số đó lên một mức đáng kể. Vậy thì nguyên nhân gì đã thúc đẩy những hành động này? Có phải là sự bất đồng về quan điểm? Sự khác biệt của vẻ bề ngoài? Hay vì chúng ta không nói chung một thứ tiếng?   

Ai cũng cần được lắng nghe. Bất kể ta sinh ra ở đâu, thuộc dân tộc nào, chúng ta đều có những câu chuyện, những suy nghĩ khác nhau cần được chia sẻ. Chị Vũ Thị Thanh vân, CEO kiêm nhà sáng lập của theMay sinh ra và lớn lên ở Gia Lai, luôn bị cuốn hút bởi những người bạn đồng trang lứa. 

Những người bạn cùng chung tiếng nói nhưng sở hữu đôi mắt, sóng mũi và nước da hơi khác mình, họ còn diện những bộ trang phục bắt mắt khi đến lớp. Đó chính là lần đầu tiên trong đời chị được tiếp xúc với đồng bào dân tộc thiểu số Việt Nam và nét văn hoá đặc sắc của họ.

Khi vào năm 3 đại học, chị là một trong 2 thí sinh Việt Nam may mắn được công ty dầu khí hàng đầu Nhật Bản Asahi Kase mời sang Nhật làm việc qua chương trình tuyển dụng toàn cầu. Khoảng thời gian đó đối với chị là một trải nghiệm vô cùng thú vị nhưng có phần bối rối bởi rào cản ngôn ngữ và phong tục tập quán tạo khoảng cách vô cùng lớn giữa chị và người bản địa. Việc chuyển sang một nơi và người Việt Nam là số ít đã tạo ra cho chị một cú sốc văn hoá. Như các nền văn hoá khác, riêng người Nhật với nhau có những cách ứng xử đặc biệt trong các bối cảnh thường ngày mà hiếm những người nhập cư thiểu số như chị Vân hiểu được, khiến chị cảm thấy lép vế và lẻ loi. 

Và rồi chị cũng sớm hiểu ra rằng, cảm giác lép vế, lẻ loi này cũng chính là điều mà bao nhiêu dân tộc thiểu số ở chính quê hương Việt Nam của mình đã và đang phải chịu đựng bấy lâu nay. Chỉ khi ta đã trải qua cảm giác là bộ phận người thiểu số, ta mới thấy đồng cảm với họ – đồng bào dân tộc thiểu số Việt Nam và những vất vả, nỗ lực của họ. Từ đó, ta thấy được một vấn đề, một câu hỏi được đưa ra: Làm thế nào để tập thể số đông chưa từng trải qua cảm giác ấy có thể thấu hiểu được hoàn cảnh và nỗi khổ tâm của những người đồng bào này?

Họ thuộc thiểu số chỉ vì họ khác ta. Nhưng sự khác biệt ấy phải chăng chính là thứ dựng nên sự phong phú về văn hoá, giá trị con người và hơn hết là suy nghĩ, quan niệm của mỗi chúng ta. Chị Vân tin rằng, một khi ta có được sự bình đẳng trong tiếng nói giữa các dân tộc với nhau, ta sẽ nhận được rất nhiều bài học bổ ích từ họ. Thay vì nhìn nhận một cách chủ quan, phiến diện, ta nên đứng ở một góc nhìn tổng quan, qua một lăng kính toàn diện hơn.

Young girl smiling in snowy village

Khoảng thời gian ở Nhật, chị đã gặp khó khăn tìm những sản phẩm mang tính chất dân tộc Việt Nam để có thể giới thiệu cho bạn bè bản địa về văn hoá của mình. Đây lại là một rào cản văn hoá giữa cộng đồng đa số và thành phần thiểu số. Đó là lý do tại sao chị đã thành lập theMay, một hãng thời trang nhằm đại diện và tôn vinh nét đẹp văn hoá của các dân tộc thiểu số ở Việt Nam qua các mẫu trang sức thủ công sử dụng các chất liệu truyền thống. 

Chị không có ý muốn diễn thuyết, trình bày cho người mua hàng ở theMay rằng tại sao sản phẩm này đẹp, giá trị truyền thống và câu chuyện đằng sau nó là gì. Thay vào đó, nhiệm vụ của theMay là lan toả vẻ đẹp và lòng yêu mến, trân trọng văn hoá của những nhóm dân tộc thiểu số. Một khi mọi người thấy yêu thích, họ sẽ chủ động tìm hiểu, học hỏi. Đây cũng là một giải pháp dài hạn để ngày càng nhiều người Việt có thể thấu hiểu được nỗi lòng của người đồng bào thiểu số nơi quê hương mình.

Bạn có thể nghe lại toàn bộ câu chuyện trải nghiệm này của Vân trên podcast Dear Our Community tại đây: https://dearourcommunity.com/podcast/episole-1-khi-chung-ta-lang-nghe-nhau-vu-thi-thanh-van/

 

Tác giả: Minh Cao

Hiệu đính: Võ Ngọc Tuyền

Share

Lãnh đạo không đến từ chức vụ - Marie C Damour

Với bạn, định nghĩa “lãnh đạo” là gì?

Nếu chúng ta tìm kiếm từ khoá “lãnh đạo” trên Google thì có khoảng 83 triệu kết quả trong vào 0.65 giây, các thể loại sách viết về lãnh đạo, phong thái nhà lãnh đạo, mô hình nhà lãnh đạo có thể được tìm thấy rất nhiều trên hàng vạn nhà sách khắp nước Việt Nam. Cụm từ lãnh đạo thường được mọi người nhắc đến khi nói về một vấn đề nào đó quan trọng cần phải được giải quyết hay một giải pháp cần được tạo ra. 

Với Marie C Damour, Tổng Lãnh Sự Hoa Kỳ tại Việt Nam, định nghĩa lãnh đạo phải xoay quanh yếu tố cốt lõi là con người, “nếu không có đội ngũ chúng ta không thể làm được bất kỳ điều gì” là câu nói mà bà đã nhấn mạnh khi chia sẻ trong tập podcast mới nhất của Dear Our Community với tựa đề “The impact of good leadership on people and community” (Tạm dịch: tác động đối với con người và cộng đồng xung quanh dưới sự lãnh đạo tốt). Đối với bà, định nghĩa lãnh đạo chính là trách nhiệm, trách nhiệm đối với những con người mình làm việc cùng và dẫn dắt.

Bà đã từng trải qua nỗi sợ hãi kinh hoàng khi tưởng rằng hai nhân viên của mình đã bị trúng đạn tên lửa trên khi bà đang công tác ở Đại sự quán Hoa Kỳ tại Baghdad, Irag. Đối với bà, không có khoảnh khắc đáng sợ nào bằng việc nghĩ rằng những con người mình chịu trách nhiệm bị tổn thương.

Maria trải lòng rằng chính nhờ từng làm việc với những nhà lãnh đạo tốt trong quá trình công tác tại Bộ Ngoại Giao đã giúp bà nhận thức được tầm quan trọng, giá trị, tầm ảnh hưởng của người lãnh đạo tốt đến những người xung quanh như thế nào. Cũng nhờ có những lãnh đạo nữ ở vai trò nhà ngoại giao trước bà đã giúp bà dám khát vọng trở thành một nhà ngoại giao cấp cao đại diện cho chính phủ và người dân Hoa Kỳ trước các quốc gia khác như hiện nay.

Marie nhấn mạnh rằng lãnh đạo không nhất thiết đến từ chức vụ, mà từ chính sự nỗ lực, chủ động mong muốn đóng góp để thay đổi những thứ xung quanh và những cộng đồng xung quanh. Lãnh đạo có thể đến từ bất kỳ ai và với bất kỳ vị trí nào trong xã hội, chỉ cần người đó thật sự mong muốn và hành động để tạo ra những giá trị tích cực và biết chăm lo cho những người xung quanh họ, dù là trong gia đình hay trong cộng đồng.

Một điều thú vị là công việc ngoại giao này đến với Marie một cách không hề dự tính trước, chính nhờ chuyến đi đầu tiên thăm Châu Á những năm đầu thập niên 90 đã truyền cảm hứng để bà mong muốn đi theo nghành Ngoại giao, từ sự tò mò, muốn học và hiểu biết về những con người, những nền văn hoá, những ngôn ngữ khác nơi bà sinh ra.

Video phỏng vấn (có phụ đề tiếng Việt) trên Youtube

Bà học ngành Ngoại Giao được vài năm và cho đến khi bà chuẩn bị đi chuyến đi công tác đầu tiên ở Tây Phi, bà mới biết được câu chuyện đầy bất ngờ rằng chính là bà đang tiếp nối ước mơ của người bà của mình, trở thành một nhà ngoại giao, bà của Marie không có cơ hội theo đuổi con đường sự nghiệp này cũng chỉ vì bà ấy là nữ giới và xuất thân của bà vào thời điểm đó.

Lúc đó là đầu những năm 1930, không có nhiều phụ nữ được đi học đại học. Bà tôi được học tại một trường rất tốt và bà đã được chọn bởi lớp của mình để tháp tùng đại sứ Hoa Kỳ đến thăm trường, đến nói chuyện với sinh viên về Công việc ngoại giao tại trường đại học. Bà đã đi đến ông đại sứ và nói với ông ta rằng bà muốn trở thành một nhà ngoại giao. Ông ấy nhìn bà và nói với bà rằng, cô không giàu và không phải là đàn ông. Cô nên tìm việc khác để làm đi.”

Chính câu chuyện rất đặc biệt này và từ những trải nghiệm cá nhân đã khiến Marie có niềm tin rằng tất cả chúng ta, mỗi cá nhân đều có thể làm được nhiều điều tuyệt vời nếu ta tin vào chính bản thân và năng lực của chính mình, “đừng để ai nói với bạn rằng những gì bạn có thể làm được, hay không làm được” Marie nhấn mạnh trong câu chuyện của mình. 

Bạn có nghe thêm về câu chuyện của Marie (có phụ đề tiếng Việt) trên kênh Youtube của Dear Our Community tại đây https://youtu.be/31lK3WC2KF0 hoặc nghe toàn bộ buổi phỏng vấn bằng tiếng Anh trên kênh podcast của Dear Our Community ở đây https://dearourcommunity.com/podcast/esp-17-the-impact-of-good-leadership-on-people-and-community-marie-c-damour/

Share

Đứng trước tin giả và biến thông tin thành kiến thức

Với lượng tin giả, bịa đặt tràn lan trên mạng xã hội hiện nay và được chia sẻ với tốc độ chóng mặt tạo ra nhiều hệ luỵ khác nhau cho nhiều người, khả năng để phân tích thông tin giữa muôn trùng thông tin thật giả lẫn lộn sẽ trở nên ngày càng quan trọng đối với tất cả chúng ta. Đặc biệt hơn nữa là làm sao chúng ta phân biệt được giữa Thông tin (information), Kiến thức (knowledge) và Trí tuệ (wisdom)? Làm sao biến thông tin thô trở thành kiến thức hữu ích cho sự phát triển bản thân?

Từ kinh nghiệm cá nhân, mình có vài chia sẻ hy vọng sẽ bổ ích cho ai đó đang đọc bài viết này:

Biến Thông tin Kiến thức

Để thông tin biết thành kiến thức, chúng ta cần biết:

Bước 1: Đặt câu hỏi – thông tin đó nguồn gốc từ đâu (uy tín hay không uy tín), tại sao nó lại xuất hiện vào thời điểm này, thông điệp nó mang đến là gì (sự bao dung, tử tế hiểu biết hay sự thúc đẩy sự thù ghét, kỳ thị)

Bước 2: Sự phù hợp – Thông tin đó có phù hợp cho việc học hỏi của mình không? Nếu không hãy bỏ qua hay unfollow để đỡ tốt thời gian quý báu của mình (mỗi ngày chúng ta chỉ có 24 tiếng)

Bước 3: Biến thông tin thành kiến thức – Cái này cần nền tảng của kiến thức về lĩnh vực mình đang quan tâm để có thể xác định sự chính danh, hợp lý của thông tin. Nếu chúng ta có kiến thức về chủ đề đang trao đổi thì có thể đóng góp, lan toả thêm dựa trên kiến thức của mình, nếu không biết gì về chủ đề đó thì ta cần phải đọc thêm, học thêm, nghiên cứu thêm để tích luỹ kiến thức về chủ đề này cho bản thân.

Bước 4: Không lan toả tin giả, thất thiệt khi chưa có sự kiểm chứng – Khi ta lan tin giả khi chưa kiểm chứng sẽ tạo ra nhiều hệ luỵ xấu cho người xung quanh mình, đặc biệt những người quan trọng đối với chúng ta như cha mẹ, anh chị, cô chú đọc những gì ta chia sẻ hàng ngày.

Biến Kiến thức Trí tuệ

Để biết kiến thức thành trí tuệ, chúng ta cần có thêm nền tảng triết học, hệ giá trị và kinh nghiệm sống.

Bước 1: Xây dựng và nuôi dưỡng nền tảng giá trị cá nhân – Bước này đến rất nhiều từ trải nghiệm cá nhân và sàng lọc các giá trị phù hợp cho bản thân mình. Hãy bước ra ngoài, hãy trải nghiệm, hãy dám mở lòng để học hỏi, để chấp nhận sự thất bại, chấp nhận là chúng ta chưa biết nhiều để có thể thay đổi và hiểu sâu sắc về giá trị của đời sống. Hệ giá trị cá nhân có thể hay đổi theo thời gian và thích ứng với sự thay đổi của xã hội hiện tại, tuy vậy hệ giá trị sẽ luôn mang tính phổ quát (có nghĩ là không phải chỉ vùng này có, mà vùng kia không có, quốc gia đó có mà quốc gia này không có). Có đôi khi ta cảm thấy có nhiều giá trị mang tính quá xa với xã hội mình sinh sống, nhưng không có nghĩa là nó không quan trọng và cần thiết. Chúng ta hãy nhớ rằng, mọi thứ đều có thể thay đổi.

Bước 2: Tiếp tục học hỏi và học hỏi – Từ ngàn năm xưa nhân loại đã đặt vô số câu hỏi, đưa ra nhiều giải thích về trí tuệ, chúng được đúc kết thành nhiều loại bài học, triết lý và ngụ ngôn nhằm truyền lại cho thế hệ tương lai, vì vậy chúng ta hãy tìm đọc các triết lý nền tảng của nhân loại về lịch sử triết học cả phương Tây và phương Đông để xây dựng nền tảng triết lý phù hợp với hệ giá trị của mình, hiện nay trên mạng có nhiều loại Ebook miễn phí có thể dễ dàng tìm đọc và giúp ta biết áp dụng kiến thức vào đúng nơi cần và phù hợp.

Chúng ta hãy cùng nhớ một điều cực kỳ quan trọng, kiến thức, trí tuệ không thể dùng phương pháp mì ăn liền, tức là chỉ mong đợi người ta dọn sẵn cho mình ăn, mà phải bỏ công sức và thời gian rất nhiều để ta có thể nấu món ăn bổ ích cho chính mình.

Mình hy vọng những chia sẻ của mình hữu ích cho các bạn. Có được những nền tảng vững chắc sẽ khiến chúng ta có thể vững vàng tiếp nhận đủ loại thông tin từ bên ngoài.

Share

Emily Hamblin: Con đường sự nghiệp là hành trình học hỏi

Emily Hamblin, hiện đang Tổng Lãnh Sự Anh tại Việt Nam. Cô sinh ra và lớn lên trong một gia đình có rất đông anh chị em, Emily chia sẻ, có lẽ vì lý do đó mà cô luôn tò mò, thích học hỏi nhiều thứ khác nhau để có thể bảo vệ quan điểm của mình trong những cuộc tranh luận với các anh chị em trong nhà.

Từ nhỏ, Emily chưa bao giờ nghĩ rằng mình sẽ đi theo con đường ngoại giao, ngay cả việc cô được nhận vào học tại Trường Đại học danh tiếng Oxford cũng là một điều bất ngờ đối với chính cô, vì bản thân cô không xuất thân từ gia đình quá giàu có và có địa vị. Cô chia sẻ rằng cô đã từng phải chịu nhiều áp lực ngay cả từ bạn bè xung quanh mình khi vào học ở Oxford, có người cho rằng cô đã bước vào một tầng lớp khác, không còn là Emily ngày xưa. Nhưng sự thật là chính cô lại cảm giác lạc lõng khi bước vào một môi trường mà cô chưa bao giờ quen thuộc trước đó, cảm giác lo sợ, thiếu niềm tin vào quan điểm và kiến thức của mình khi bước vào một nơi như Oxford trong những năm đầu học đại học đã thường khiến cô thấy hối tiếc khi nghĩ về.

Nhưng chính nhờ sự tò mò, yêu thích việc học hỏi mà cô rèn luyện từ nhỏ, dám thử cái mới, dám nắm bắt lấy cơ hội, Emily đã dần hiểu được những giá trị của bản thân mình ở từng công việc mà cô trải qua, dù công việc đó lần đầu tiên cô biết tới. Cũng nhờ trải nghiệm học ở Oxford đã giúp cô nhận ra đam mê và sự quan tâm của mình đối với các vấn đề xã hội xung quanh, chẳng hạn những rào cản mà phụ nữ gặp phải trong nhiều góc độ khác nhau trong cuộc sống, áp lực đặt ra cho phụ nữ phải tự biết bảo vệ cho chính mình, lúc đó cô mới nhận ra rằng, mình không cần phải chấp nhận điều mà mọi người cứ cho là hiển nhiên, và rằng thế giới có thể được thay đổi tốt hơn nếu ta làm điều gì đó để thay đổi nó.

Sự ra đời của đứa con trai nhỏ mà cô rất yêu thương đã khiến cô bắt đầu quan tâm nhiều về vấn đề biến đổi khí hậu, cô lo sợ rằng nếu chúng ta không quan tâm và không làm điều gì đó thì thế hệ sau sẽ phải gánh chịu những hệ quả kinh khủng, trong đó có cả đứa con trai nhỏ của mình.

Cô cảm thấy hạnh phúc rằng với vai trò hiện tại, đại diện chính phủ Anh tại Việt Nam, cô có thể làm được rất nhiều thứ để thúc đẩy tạo sự thay đổi tích cực cho các vấn đề mà cô quan tâm thông qua việc thúc đẩy mối quan hệ hợp tác giữa hai nước Việt Nam và Anh.

Sau quãng đường sự nghiệp với nhiều khúc rẽ khác nhau, từ lúc là sinh viên với đầy những bỡ ngỡ, lo sợ bước chân vào Đại học cho đến bây giờ là vai trò nhà ngoại giao cấp cao hiện tại, những bài học sâu sắc mà cô rút ra cho chính bản thân mình về con đường sự nghiệp mà cô muốn gửi đến cho các bạn trẻ khác là, hãy giữ cho mình sự tò mò, ham muốn học hỏi, mở lòng mình với những cơ hội xung quanh, hãy dám nói lên chính kiến của mình, cuối cùng là phải hiểu được giá trị cốt lõi mà mình tin tưởng, bởi vì chúng sẽ là chiếc la bàn giúp chúng ta bước đi vững vàng, không bị lạc lối trên con đường của chính mình.

Bạn có thể nghe câu chuyện với phiên bản 17 phút của cô Emily trên kênh Youtube của Dear Our Community tại đây https://youtu.be/dRmaAWz66ns

và nghe toàn bộ buổi phỏng vấn trên kênh podcast của Dear Our Community tại đây https://dearourcommunity.com/podcast/esp-16-our-career-path-is-a-learning-journey-emily-hamblin/

Share