Văn hoá nghệ thuật nhìn từ thế hệ trẻ - Khoa Chim

Toàn cầu hoá đã mang đến nhiều thay đổi tích cực cho xã hội, từ những ca khúc Kpop đình đám đến những bộ phim Hollywood bom tấn, thậm chí cả thiết bị di động bạn đang dùng để đọc bài viết này. Hẳn là ai cũng yêu thích những tiện nghi thấm đậm nét phương Tây. Những thứ đã và đang làm cho cuộc sống của chúng ta tốt hơn mỗi ngày. Nhưng đằng sau những hào nhoáng thì có vẻ như đang có một thứ dần phai nhoà theo thời gian. Đó chính là bản sắc văn hoá của chính đất nước chúng ta.

Trần Lê Trọng Nghĩa, có biệt danh là Khoa Chim, đồng sáng lập của Vietnamme một tổ chức nghệ thuật cộng đồng đem đến cho giới trẻ một cái nhìn mới mẻ, hiện đại về văn hoá nghệ thuật Việt Nam.

Với Khoa và những người bạn đồng hành, Khoa cảm thấy văn hoá nghệ thuật phần nào đó giúp nâng đỡ tâm hồn. Còn đối với những bạn trẻ trong ngành sáng tạo như Khoa, một sự thấu hiểu sâu đậm về lịch sử và văn hoá nghệ thuật Việt Nam là một kho cảm hứng dồi dào có thể giúp họ phát triển không chỉ ở thị trường Việt Nam mà còn ở sân chơi quốc tế. Thông qua đó, có thể đồng thời gìn giữ, tôn vinh nét đẹp đầy màu sắc của nền văn hoá Việt Nam.

Văn hoá nghệ thuật là một ngành cần rất nhiều kiến thức chuyên môn, cho nên hiếm khi có người lựa chọn theo đuổi nó. Riêng Khoa, trước khi thành lập Vietnamme bạn chưa hề có kinh nghiệm làm việc trong mảng văn hoá nghệ thuật nhưng bằng cách nào đó, Khoa vẫn tìm được sự thành công. Bạn cho biết, là một tay ngang trong ngành thì có rất nhiều khó khăn mà bạn ấy phải đối mặt, nhưng nó vẫn có nhiều ưu điểm khác. Khoa có thể tiếp cận chủ đề với một cái nhìn hoàn toàn mới mẻ và hơn nữa, bạn ấy cũng có thể vận dụng những kiến thức từ các ngành khác để phát triển chúng thêm. Bên cạnh đó, Khoa cũng luôn chủ động tìm kiếm sự trợ giúp từ những người bạn và những người đi trước có chiều sâu về kiến thức hơn.

Vốn là một người yêu thử thách, Khoa xem công việc ở Vietnamme như một bài toán khó mà chính Khoa muốn tìm lời giải cho bài toán này. Làm thế nào để truyền tải được thông điệp một cách chỉn chu cũng như hạn chế được các vấn đề nhạy cảm trong văn hóa nghệ thuật.

Khoachim Photo

Khoa chọn giới trẻ là mục tiêu của Vietnamme vì Khoa tin rằng thế hệ trẻ chính là tương lai của đất nước chúng ta. Bạn cho rằng, với thế hệ của mình thì vẫn đang thiếu những người truyền đạt văn hoá nghệ thuật một cách văn minh và tử tế như các thế hệ đi trước. Hơn nữa, Khoa chọn giới trẻ vì họ cũng chính là thế hệ của Khoa, chúng giúp Khoa có thể thấu hiểu những đặc tính, hành vi và suy nghĩ của cộng đồng này và có thể tự tin để tác động đến các bạn đồng trang lứa một cách tích cực. 

 

Đôi khi, những người làm sáng tạo và làm văn hoá nghệ thuật thường có định kiến là chỉ hoạt động trên những yếu tố về cảm xúc và tinh thần. Nhưng thực chất, họ có thể ảnh hưởng các yếu tố khác như văn hoá, xã hội, chính trị một cách mạnh mẽ. Khoa trăn trở rằng xã hội thường đề cao sự sáng tạo quá nhiều đối với sự thành công trong lĩnh vực này, trong khi đó, những yếu tố khác như sự kiên trì, cần mẫn cũng không kém phần quan trọng. 

Đối với Khoa, giới trẻ chúng ta đang sống trong một xã hội có đầy ắp sự lựa chọn. Việc chúng ta chọn làm gì hoặc là ai không quan trọng, điều quan trọng là bạn hạnh phúc về sự lựa chọn của mình để có thể trở thành phiên bản tốt nhất của bản thân. Như vậy, dù chỉ là một cá nhân đơn lẻ cũng có thể tạo tác động tích cực đến xã hội.

Bạn có thể nghe lại toàn bộ câu chuyện trải nghiệm này của Khoa Chim trên podcast Dear Our Community tại đây: https://dearourcommunity.com/podcast/esp-2-van-hoa-viet-nam-tu-the-he-tre-khoa-chim/

 

Tác giả: Minh Cao

Hiệu đính: Võ Ngọc Tuyền

Share

Phân biệt chủng tộc giảm đi khi chúng ta lắng nghe nhau - Vũ Thị Thanh Vân

Tình trạng phân biệt đối xử với cộng đồng người châu Á ở các nước phương Tây đã gia tăng trong những năm gần đây và Covid-19 đã đẩy con số đó lên một mức đáng kể. Vậy thì nguyên nhân gì đã thúc đẩy những hành động này? Có phải là sự bất đồng về quan điểm? Sự khác biệt của vẻ bề ngoài? Hay vì chúng ta không nói chung một thứ tiếng?   

Ai cũng cần được lắng nghe. Bất kể ta sinh ra ở đâu, thuộc dân tộc nào, chúng ta đều có những câu chuyện, những suy nghĩ khác nhau cần được chia sẻ. Chị Vũ Thị Thanh vân, CEO kiêm nhà sáng lập của theMay sinh ra và lớn lên ở Gia Lai, luôn bị cuốn hút bởi những người bạn đồng trang lứa. 

Những người bạn cùng chung tiếng nói nhưng sở hữu đôi mắt, sóng mũi và nước da hơi khác mình, họ còn diện những bộ trang phục bắt mắt khi đến lớp. Đó chính là lần đầu tiên trong đời chị được tiếp xúc với đồng bào dân tộc thiểu số Việt Nam và nét văn hoá đặc sắc của họ.

Khi vào năm 3 đại học, chị là một trong 2 thí sinh Việt Nam may mắn được công ty dầu khí hàng đầu Nhật Bản Asahi Kase mời sang Nhật làm việc qua chương trình tuyển dụng toàn cầu. Khoảng thời gian đó đối với chị là một trải nghiệm vô cùng thú vị nhưng có phần bối rối bởi rào cản ngôn ngữ và phong tục tập quán tạo khoảng cách vô cùng lớn giữa chị và người bản địa. Việc chuyển sang một nơi và người Việt Nam là số ít đã tạo ra cho chị một cú sốc văn hoá. Như các nền văn hoá khác, riêng người Nhật với nhau có những cách ứng xử đặc biệt trong các bối cảnh thường ngày mà hiếm những người nhập cư thiểu số như chị Vân hiểu được, khiến chị cảm thấy lép vế và lẻ loi. 

Và rồi chị cũng sớm hiểu ra rằng, cảm giác lép vế, lẻ loi này cũng chính là điều mà bao nhiêu dân tộc thiểu số ở chính quê hương Việt Nam của mình đã và đang phải chịu đựng bấy lâu nay. Chỉ khi ta đã trải qua cảm giác là bộ phận người thiểu số, ta mới thấy đồng cảm với họ – đồng bào dân tộc thiểu số Việt Nam và những vất vả, nỗ lực của họ. Từ đó, ta thấy được một vấn đề, một câu hỏi được đưa ra: Làm thế nào để tập thể số đông chưa từng trải qua cảm giác ấy có thể thấu hiểu được hoàn cảnh và nỗi khổ tâm của những người đồng bào này?

Họ thuộc thiểu số chỉ vì họ khác ta. Nhưng sự khác biệt ấy phải chăng chính là thứ dựng nên sự phong phú về văn hoá, giá trị con người và hơn hết là suy nghĩ, quan niệm của mỗi chúng ta. Chị Vân tin rằng, một khi ta có được sự bình đẳng trong tiếng nói giữa các dân tộc với nhau, ta sẽ nhận được rất nhiều bài học bổ ích từ họ. Thay vì nhìn nhận một cách chủ quan, phiến diện, ta nên đứng ở một góc nhìn tổng quan, qua một lăng kính toàn diện hơn.

Young girl smiling in snowy village

Khoảng thời gian ở Nhật, chị đã gặp khó khăn tìm những sản phẩm mang tính chất dân tộc Việt Nam để có thể giới thiệu cho bạn bè bản địa về văn hoá của mình. Đây lại là một rào cản văn hoá giữa cộng đồng đa số và thành phần thiểu số. Đó là lý do tại sao chị đã thành lập theMay, một hãng thời trang nhằm đại diện và tôn vinh nét đẹp văn hoá của các dân tộc thiểu số ở Việt Nam qua các mẫu trang sức thủ công sử dụng các chất liệu truyền thống. 

Chị không có ý muốn diễn thuyết, trình bày cho người mua hàng ở theMay rằng tại sao sản phẩm này đẹp, giá trị truyền thống và câu chuyện đằng sau nó là gì. Thay vào đó, nhiệm vụ của theMay là lan toả vẻ đẹp và lòng yêu mến, trân trọng văn hoá của những nhóm dân tộc thiểu số. Một khi mọi người thấy yêu thích, họ sẽ chủ động tìm hiểu, học hỏi. Đây cũng là một giải pháp dài hạn để ngày càng nhiều người Việt có thể thấu hiểu được nỗi lòng của người đồng bào thiểu số nơi quê hương mình.

Bạn có thể nghe lại toàn bộ câu chuyện trải nghiệm này của Vân trên podcast Dear Our Community tại đây: https://dearourcommunity.com/podcast/episole-1-khi-chung-ta-lang-nghe-nhau-vu-thi-thanh-van/

 

Tác giả: Minh Cao

Hiệu đính: Võ Ngọc Tuyền

Share